Zekâtınız nasıl hesaplanır
Zekât tarihinden ödenecek zekâta beş adımda; örnek olarak bir kişinin rakamlarıyla.
Zekât, bir kamerî yıl boyunca elinizde tuttuğunuz malın, nisaba ulaştığında, kırkta biridir. Hesaplamak beş adım sürer. Bu rehber, adımları bir kişinin rakamlarıyla anlatır.
1. adım: zekât tarihinizi seçin
Zekât yılda bir kez, tek bir gün için hesaplanır: zekât tarihiniz. İlk kez, malınız nisaba ulaştıktan bir kamerî yıl sonra gerekir. O gün sahip olduklarınız sayılır; National Zakat Foundation’ın ve Diyanet’in açıkladığı gibi, yıl içinde gelen ya da giden para hesabı değiştirmez. Birçok kişi nisaba ilk sahip olduğu günü ya da Ramazan’da bir günü esas alır. Her yıl miladî takvimde aynı tarihi kullanmayı tercih ederseniz, biraz daha yüksek bir oranla bunu yapabilirsiniz: bkz. kamerî yıl mı, güneş yılı mı.
2. adım: sayılanları toplayın
- Nakit ile banka ve tasarruf hesaplarınızdaki her şey.
- Altın ve gümüş, saf madenin ağırlığına göre. Bkz. altın ve takı zekâtı.
- Borç verdiğiniz ve geri almayı beklediğiniz para.
- Hisseler, fonlar ve kripto paralar, piyasa değerleriyle. Uzun vadeli tuttuğunuz hisse ve fonlarda sayılan kısım konusunda âlimler farklı görüştedir.
- Satmak için aldığınız gayrimenkul veya mallar.
- Zekâtını kendisi ödemeyen bir işletmedeki payınız.
Kullandıklarınızı dışarıda bırakın: oturduğunuz ev, arabanız, eşyalarınız ve giysileriniz. Kiraya verdiğiniz ev de sayılmaz; ancak elinizde kalan kira sayılır. Zekât kişi başına gerekir: ortak hesapta kendi payınızı sayarsınız.
3. adım: düşebileceğiniz borçları çıkarın
Şimdi ödemeniz gereken borçlar düşülür; bir kredinin önümüzdeki 12 aylık taksitleri de öyle. Uzun vadeli kredinin kalanı düşülmez, faiz ise hiçbir zaman düşülmez. Evinizin kredisinin sayılıp sayılmayacağı, âlimlerin farklı cevap verdiği bir sorudur: bkz. borçlar ve zekâtınız.
4. adım: nisabı kontrol edin
Zekât yalnızca geriye kalan tutar nisaba ulaştığında gerekir: 85 gram altının ya da 595 gram gümüşün değeri. İkisinden hangisiyle ölçtüğünüz bugün büyük fark yaratır: bkz. altın nisabı mı, gümüş nisabı mı.
5. adım: kırkta birini ödeyin
Nisabın üzerinde zekât, geriye kalanın %2,5’idir: kırkta bir. Altının gramı €110 iken, 1 Ramazan’da bir kişi için hesap şöyle çıkar.
| Sahip oldukları | Değer | Zekât için |
|---|---|---|
| Banka ve tasarruf | €14.200,00 | Sayılır |
| Nakit | €350,00 | Sayılır |
| Birikim olarak tutulan altın, 24 ayar 50 g | €5.500,00 | Sayılır |
| Taktığı altın takılar, 22 ayar 40 g (36,64 g saf) | €4.030,40 | Hanefî görüşe göre sayılır |
| Bir akrabaya verilen borç | €1.000,00 | Sayılır |
| Uzun vadeli tutulan bir endeks fonu | €8.000,00 | Tam değeriyle sayılır |
| Sayılanlar | €33.080,40 | |
| Kredi kartı borcu | €600,00 | Düşülür |
| Konut kredisi taksitleri, önümüzdeki 12 ay | €9.600,00 | Düşülmez |
| Zekâtın hesaplandığı tutar | €32.480,40 | €9.350,00 olan nisabın üzerinde |
| Ödenecek zekât, %2,5 | €812,01 |
Başka tercihler başka sonuçlar verir. Taktığı takılar, dört mezhepten üçünün görüşüne göre dışarıda bırakılırsa zekât €711,25 olur. Hesaplayıcı, her tercihi değiştirdiği satırın yanında gösterir.