Zakat berekenen, stap voor stap
In vijf stappen van zakatdatum naar verschuldigde zakat, met de cijfers van één persoon als voorbeeld.
Zakat is één veertigste van het vermogen dat je een maanjaar lang hebt gehad, zodra het de nisab bereikt. Het uitrekenen gaat in vijf stappen. Deze gids loopt ze door met de cijfers van één persoon.
Stap 1: kies je zakatdatum
Zakat wordt één keer per jaar berekend, op één dag: je zakatdatum. Ze is voor het eerst verschuldigd een maanjaar nadat je vermogen de nisab bereikte. Wat je op die dag bezit, telt mee; wat er in de loop van het jaar bij kwam of af ging, verandert de som niet, zoals de National Zakat Foundation en Diyanet het uitleggen. Veel mensen houden de dag aan waarop ze voor het eerst de nisab bezaten, of een dag in Ramadan. Wil je liever elk jaar dezelfde datum in de gregoriaanse kalender gebruiken, dan kan dat, tegen een iets hoger percentage: zie maanjaar of zonnejaar.
Stap 2: tel op wat meetelt
- Contant geld en alles op je betaal- en spaarrekeningen.
- Goud en zilver, naar het gewicht van het zuivere metaal. Zie zakat over goud en sieraden.
- Uitgeleend geld dat je terug verwacht.
- Aandelen, fondsen en cryptovaluta, tegen de marktwaarde. Bij aandelen en fondsen voor de lange termijn verschillen geleerden over het deel dat meetelt.
- Vastgoed of goederen die je hebt gekocht om te verkopen.
- Jouw deel van een bedrijf dat zelf geen zakat betaalt.
Laat weg wat je gebruikt: de woning waarin je woont, je auto, meubels en kleding. Een huis dat je verhuurt telt ook niet mee, de huur die je nog hebt wel. Zakat is per persoon verschuldigd: van een gezamenlijke rekening tel je je eigen deel.
Stap 3: trek de schulden af die je mag aftrekken
Schulden die je nu moet betalen gaan eraf, en ook de aflossingen van de komende 12 maanden op een lening. De rest van een langlopende lening niet, en rente nooit. Of de lening voor je woning meetelt, is een vraag waarop geleerden verschillend antwoorden: zie schulden en je zakat.
Stap 4: controleer de nisab
Zakat is pas verschuldigd als wat overblijft de nisab bereikt: de waarde van 85 gram goud, of van 595 gram zilver. Aan welke van de twee je meet, maakt tegenwoordig veel uit: zie nisab in goud of zilver.
Stap 5: betaal één veertigste
Boven de nisab is de zakat 2,5% van wat overblijft: één veertigste. Zo pakt dat uit voor één persoon op 1 Ramadan, bij een goudprijs van € 110 per gram.
| Wat ze heeft | Waarde | Voor zakat |
|---|---|---|
| Betaal- en spaarrekeningen | € 14.200,00 | Telt mee |
| Contant geld | € 350,00 | Telt mee |
| Goud als spaargeld, 50 g van 24 karaat | € 5.500,00 | Telt mee |
| Gouden sieraden die ze draagt, 40 g van 22 karaat (36,64 g zuiver) | € 4.030,40 | Telt mee, volgens de hanafitische opvatting |
| Geld uitgeleend aan een familielid | € 1.000,00 | Telt mee |
| Een indexfonds voor de lange termijn | € 8.000,00 | Telt mee, voor de volle waarde |
| Wat meetelt | € 33.080,40 | |
| Creditcardsaldo | € 600,00 | Afgetrokken |
| Aflossing hypotheek, komende 12 maanden | € 9.600,00 | Niet afgetrokken |
| Zakat is verschuldigd over | € 32.480,40 | Boven de nisab van € 9.350,00 |
| Verschuldigde zakat, 2,5% | € 812,01 |
Andere keuzes geven andere uitkomsten. Worden de sieraden die ze draagt weggelaten, zoals drie van de vier rechtsscholen doen, dan is de zakat € 711,25. De rekenhulp laat elke keuze zien naast de regel die erdoor verandert.